خروج رشد از زیرصفر

به گزارش بهترین فروشگاه، رشد مالی در تابستان امسال پس از 9 فصل از سطح زیر صفر خارج شد و به رقم 2/ 0 درصد رسید که در صورت تداوم این رشد در فصل آینده، می تواند به معنای خاتمه رکود باشد. پس از بهار سال 1397 و با بازگشت تحریم های مالی، فرایند رشد مالی همیشه منفی ثبت شده است.

خروج رشد از زیرصفر

به گزارش دنیای اقتصاد، آمار فصل تابستان می تواند نقطه عطفی در فرایند حرکتی اقتصاد کشور باشد؛ زیرا با کاهش عدم اطمینان در فصول آینده یا کم شدن اثر منفی کرونا بر اقتصاد، راستا برای بهبود فراوری ناخالص داخلی هموارتر از قبل خواهد شد. در تابستان امسال، رشد بخش کشاورزی و صنعت، مثبت گزارش شده است.

همچنین فراوریات بخش نفت نیز پس از 8 فصل حرکت در مدار منفی، در فصل دوم امسال به میزان 4/ 3 درصد بهبود یافت. این در حالی است که رشد منفی بخش خدمات، باعث شده که از شدت رشد کم گردد. نکته امیدوارکننده دیگر این است که در فصل تابستان، رشد تشکیل سرمایه نیز پس از یازده فصل منفی، دوباره صعودی شد.

فراوری ناخالص داخلی در فصل تابستان امسال نسبت به تابستان سال گذشته به مقدار 2/ 0 درصد رشد داشته است. طبق اعلام مرکز آمار کشور رشد مالی فصلی فراوری ناخالص پس از 9 فصل متوالی با رشد منفی در محدوده مثبت نهاده شد. آخرین بار حجم اقتصاد در فصل بهار سال 97 رشد نموده بود. همچنین اعداد نشان می دهد رشد بخش استخراج نفت و گاز طبیعی نیز همانند رشد کل پس از 8 فصل کاهش در تابستان امسال به رشد مثبت 4/ 3 درصدی رسیده است.

گزارش ها حاکی از آن است که رشد مالی در فصل تابستان بدون احتساب نفت در محدوده منفی قرار می گیرد. در واقع می توان گفت آنچه رشد فصل تابستان را مثبت نموده و سقف شیشه ای را شکسته افزایش در فراوری نفتی بوده است. در این بین فرایند منفی گروه خدمات هنوز ادامه دارد و پس از رشد منفی فصل بهار، در سه ماهه تابستان هم رشد منفی 3 درصدی را به ثبت رساند. نکته جالب در رشد محصول ناخالص داخلی از سمت هزینه ها، کاهش هزینه مصرف نهایی خصوصی با شیب بیش تری نسبت به فصل بهار است. رشد منفی 6/ 0 درصدی بهار در تابستان به عدد منفی 7/ 1 رسیده است. در بین تمام گروه های هزینه ای نیز تشکیل سرمایه در ساختمان با 4/ 5 درصد رشد مثبت، بیش ترین افزایش حجم را به خود اختصاص داده است.

صعود در دو بازو

طبق اعداد و ارقام، رشد ارزش افزوده فعالیت های عمده مالی، فراوری گروه کشاورزی در فصل تابستان 7/ 2 درصد افزایش یافته است. زیرگروه کشاوزی و جنگلداری در این بخش که سهم عمده آن را داراست 5/ 2 درصد رشد نموده و ماهیگیری نسبت به دوره تابستان سال قبل 6/ 10 درصد افزایش یافته است. این در حالی است که فصل بهار سال 99 رشد کشاورزی تقریبا به اندازه بهار قبلی بود. فرایند رشد کشاورزی که پس از افت کم سابقه سال 97 دوباره جهت افزایشی پیدا نموده بود باز هم دنبال شد.

همچنین آمار خبر از افزایش حجم فراوری کشاورزی در 6 ماهه امسال را نیز می دهند. با وجود کرونا، دو فصل اول امسال فراوریات کشاورزی 7/ 1درصد از شش ماهه سال 98 بیشتر بوده است. اقتصاد در بخش صنایع و معادن فرایند کاهشی خود را با صعود عوض نموده است. پس از دو سال سقوط مداوم فصلی در فراوریات صنعتی و معدنی، حالا رشدی مثبت مشاهده می گردد.

گروه صنایع و معادن که سهمی 40 درصدی از فراوری ناخالص داخلی را در تابستان دارا بوده 4درصد رشد مثبت را به ثبت رسانده است. همچنین رشد این بخش بدون احتساب نفت نیز مثبت بوده است. فراوری گروه صنایع و معادن بدون نفت بیشتر از بخش نفتی رشد نموده و 2/ 4 درصد بیش از تابستان قبلی بوده است.

در زیرگروه های غیرنفتی بخش صنایع و معادن تامین آب، برق و گاز طبیعی با 2/ 9 درصد رشد مثبت بیشترین افزایش فصلی را کسب نموده است. از طرف دیگر زیرگروه صنعت که بعد از نفت بیشترین سهم فراوری را در این گروه دارد نیز کمترین رشد را به ثبت رسانده است.

بازیابی احتمالی نفت

در تابستان امسال، رشد بخش نفتی که با نام استخراج نفت و گاز طبیعی معین می گردد 4/ 3 درصد بیشتر شده است. این یعنی برای اولین بار بعد از تابستان 97 فراوری فصلی بخش استخراج نفت و گاز افزایش یافته است. البته باید یادآور شد زیرگروه نفت و گاز در شش ماهه اول سال گذشته افت شدیدی را تجربه کرد.

در تابستان 98 استخراج نفت و گاز نسبت به تابستان 97 نزدیک به 47 درصد کاهش و در بهار حدود 40 درصد سقوط نموده بود. به نظر می رسد جبران افت چشمگیر در این زیربخش به علت شیوع کرونا و تضعیف تقاضای بازار به تعویق افتاده است، به شکلی که میزان فراوری در این زیربخش در شش ماهه امسال نسبت به نیمه اول سال 98 همچنان 9/ 5 درصد کمتر بوده است.

فراوری در زیرگروه استخراج نفت و گاز در فصل قبل یعنی بهار 99 همچنان از سطوح فراوریی سال گذشته پایین تر بود، اما در تابستان از رشدی نسبی برخوردار شد. همچنین از اعداد و ارقام نتیجه می گردد فراوری در بخش نفت و گاز در فصل دوم امسال نسبت به فصل اول 10 درصد افزایش یافته است. باید اشاره نموده که اثر فصلی قابل ملاحظه ای برای فراوری در این بخش نمی توان در نظر گرفت و بر همین اساس می توان گفت با توجه به رشد نسبی بهار 99 به زمستان 98 و همچنین افزایش در تابستان نسبت به بهار امسال، به نظر می رسد استخراج نفت و گاز فرایند مثبتی به خود گرفته، اما برای جبران شوک های منفی گذشته به زمان نیاز است.

رشد مالی در نبود کرونا

دیگر بخش اصلی در فراوری ناخالص داخلی گروه خدمات است. خدمات تقریبا نیمی از فعالیت های مالی را شامل می گردد. آمار نشان می دهد رشد کل گروه خدمات در تابستان باز هم در محدوده منفی ثبت شده است. بخش خدمات با توجه به ماهیت خود از انعطاف و اثرپذیری بیشتری نسبت به بخش صنعت و کشاورزی برخوردار است. از این رو به نظر می رسد شیوع کرونا و تبعات مالی آن بیشترین تاثیر را روی بخش خدمات گذاشته است.

گرچه پیش از شیوع گسترده کرونا و پدیدار شدن اثرات آن نیز خدمات در بعضی فصول رشد منفی ثبت نموده بود، اما تمامی این رشد ها در محدوده پایین تری نهاده شده بودند. کاهش فراوری بخش خدمات در بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته 5/ 3 درصد بوده است. به این ترتیب بهار 99 بالاترین افت فصلی خدمات در دهه 90 را به خود اختصاص داد.

در تابستان نیز این فرایند دنبال شد و رشد فصلی 3 درصد منفی برای خدمات ثبت شد. با این توصیف می توان گفت اگر فرض گردد در فصل تابستان اثرات کرونا بر بخش خدمات انتها یافته بود و رشد این بخش صفر در نظر گرفته گردد، با احتساب رشد 4 درصدی صنایع و معادن و رشد 7/ 2 درصدی کشاورزی، رشد کل فراوری در تابستان به 77/ 3 درصد می رسید؛ یعنی اقتصاد می توانست در نبود پاندمی رشد قابل قبول و مناسبی داشته باشد. اما به نظر می رسد اثرات کرونا همچنان گریبانگیر اقتصاد ایران باشد و این شرایط بازیابی فراوری ناخالص داخلی را به تاخیر بیندازد.

افول در مصرف خصوصی

هر بخش از محصولات فراوری شده در کشور باید در بخش معینی از اقتصاد به مصرف رسیده و هزینه شوند. از این جهت می توان فراوری ناخالص داخلی را از سمت هزینه ها نیز مورد آنالیز قرار داد. داده های رشد محصول ناخالص داخلی به تفکیک اجزای هزینه نهایی نشان می دهد هزینه مصرف نهایی خصوصی باز هم منفی شده است.

رشد مصرف خصوصی که بیشترین وزن را در سمت هزینه ها دارد مانند رشد کل فراوری از تابستان 97 منفی شده بود. اما برخلاف فراوری ناخالص داخلی مصرف خصوصی در تابستان مثبت نشده و فرایند منفی خود را حفظ نموده است. هزینه مصرف خصوصی در سه ماهه دوم امسال 3 درصد کاهش داشته است. این درحالی است که طبق بودجه مصرف بخش دولتی نسبت به سال گذشته 2/ 12 درصد افزایش را نشان می دهد.

بخش دیگری که سهم قابل توجهی در سمت هزینه ها دارد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص است. این بخش که حدود یک پنجم فراوری را شامل می گردد در فصل تابستان 8/ 1 درصد رشد نموده است. با توجه به همبستگی نسبی این بخش از هزینه ها با فراوریات بخش صنایع و معادن دور از انتظار نبود که بخش تشکیل سرمایه ثابت ناخالص پس از 11 فصل رشد منفی، حالا با تغییر جهت رشد صنعت چرخش نموده و به سمت مثبت متمایل گردد. در زیرگروه های این بخش نیز تشکیل سرمایه در ماشین آلات همچنان رشد منفی داشته و 3/ 1 درصد کم شده است.

با توجه به داده های تجربی می توان گفت بخش ماشین آلات همبستگی قوی تری با بخش صنعت دارد و با تاخیری نسبت به فرایند آن واکنش نشان می دهد. اما در زیرگروه دیگر یعنی تشکیل سرمایه در ساختمان رشد به 4/ 5 درصد رسیده. یعنی پس از دو فصل رشد منفی سرمایه در ساختمان، باز هم مثبت شده و از سمت مصارف به رشد مالی یاری نموده است.

منبع: فرارو

به "خروج رشد از زیرصفر" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "خروج رشد از زیرصفر"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید